ఉడుపి శ్రీకృష్ణుడి స్థల పురాణం

మల్పె సముద్ర తీరాన తుఫానులో చిక్కుకున్న ఓడలోని గోపీచందనం మట్టిలో చిన్ని కృష్ణుడి విగ్రహం దొరికిందని, ముప్పై మంది కదల్చలేని ఆ స్వామిని శ్రీ మధ్వాచార్యులు ఒక్కరే ఎత్తుకుని ప్రతిష్ఠించారని ఈ ఆలయ స్థల పురాణం చెబుతోంది. గుడి గోడ బయట కూర్చున్న కనకదాసు సంకీర్తనలకు మెచ్చి స్వామి పడమటి వైపు తిరగడం, అప్పుడు గోడకు ఏర్పడిన పగులునే ‘కనకన కిండి’ అనే కిటికీగా మలచడం, నాటి నుంచీ భక్తులంతా ఆ కిటికీ గుండానే దర్శనం చేసుకోవడం ఇక్కడి విశేషం.

ఉడుపి కర్ణాటక

రాత్రివేళ తాటిచెట్ల నడుమ నిండుచంద్రుడు, పూరిపాక కనిపిస్తుండగా, తలపాగా, నెరిసిన గడ్డంతో తంబురా ఆనించుకుని మట్టిదీపం ముందు కూర్చుని చేతులు జోడించిన వృద్ధుని ఎదుట, ఆలయపు ఎర్రరాతి వెనుకగోడ నిలువునా చీలి ప్రసరించే బంగారు కాంతుల్లో పీఠంపై పూలమాలలతో కవ్వం, తాడు పట్టుకున్న బాలకృష్ణుని నల్లరాతి విగ్రహం కనిపిస్తోంది.

భక్తులు చెప్పుకునే ఆలయ గాథలు, 14వ శతాబ్దపు ‘సుమధ్వవిజయం’లోని మధ్వాచార్యుల జీవిత చరిత్ర, ద్వారక నుంచి వచ్చిన ఓడను తొలిసారి పేర్కొన్న 16వ శతాబ్దపు వాదిరాజ తీర్థుల శ్లోకాలు, ఆలయ సంప్రదాయంలో ఉండి 1860లో తొలిసారి గ్రంథస్థమైన కనకదాసు కథ ఆధారంగా అందిస్తున్న స్థల పురాణం ఇది. భక్తుల నమ్మకాలు, సంప్రదాయ కథనాలు ఉన్నచోట ఆ వివరాలను కథలోనే ఆయా చోట్ల పేర్కొన్నాం.

కర్ణాటక తీరప్రాంతంలో ఉన్న ఉడుపి క్షేత్రానికి వెళ్తే, అక్కడ లోకంలో మరెక్కడా లేని ఒక వింతైన శ్రీకృష్ణుడి ఆలయం కనిపిస్తుంది. ఆ గుడి తూర్పు గుమ్మం మూసే ఉంటుంది, భక్తులెవరూ ఆ వైపు నుంచి లోపలికి వెళ్లరు. అక్కడికి ఎవరు వచ్చినా, ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని ఒక కిటికీ గుండానే దర్శించుకోవాలి. అన్నిటికన్నా ఆశ్చర్యం ఏమిటంటే, ఆలయం పడమటి గోడకున్న ఆ కిటికీకి ఏ రాజు పేరో, ఏ గొప్ప ఆచార్యుల పేరో లేదు. గుడి గుమ్మం వద్ద ఆగిపోయిన ఒక భక్తుడి పేరే ఆ కిటికీకి ఉంది.

అసలు గుడిలో కొలువైన ఆ స్వామి కిటికీలోంచే ఎందుకు చూస్తున్నాడు? గుమ్మం బయట నిలబడ్డ భక్తుడి పేరే ఆ కిటికీకి ఎలా వచ్చింది? సముద్ర తీరాన మొదలై మన గోదావరి, మన తిరుమల మీదుగా సాగే ఈ ప్రయాణంలో ఎన్నో ఆశ్చర్యకరమైన సంగతులు ఉన్నాయి. ఆ రహస్యాలన్నీ ఏమిటో తెలుసుకుందాం.

మల్పె రేవులో తుఫాను

దాదాపు ఏడు వందల ఏళ్ల కిందట ఉడుపి దగ్గరి మల్పె రేవులో జరిగిన ఒక వింతను భక్తులు ఇలా చెబుతారు. ఆ రోజు సముద్రంలో పెద్ద తుఫాను చెలరేగింది. సరుకులతో వస్తున్న ఒక వ్యాపార నౌక ఆ తుఫానులో చిక్కుకుంది. ఎగసిపడే అలల మధ్య ఓడను అదుపు చేయడం నావికుల వల్ల కాలేదు. సరిగ్గా అదే సమయంలో తీరంలోని బండరాయిపై శిష్యులతో కలిసి ధ్యానంలో ఉన్న ఒక యువ సన్యాసి కళ్లు తెరిచారు. ఆయన తన భుజంపై ఉన్న ఉత్తరీయాన్ని చేతిలోకి తీసుకుని సముద్రం వైపు మెల్లగా ఊపారు. అలా ఊపగానే పెనుగాలులు ఒక్కసారిగా తగ్గి, ఉవ్వెత్తున లేచిన కెరటాలు క్షణాల్లో శాంతించాయి.

ఎవరికీ అక్కర్లేని మట్టి

ఆ అద్భుతంతో ఓడ ఒడ్డుకు చేరగానే, వ్యాపారి పరుగున వచ్చి ఆ సన్యాసి పాదాలపై పడ్డాడు. తన వద్ద ఉన్న పట్టుబట్టలూ వెండి బంగారాలూ సమర్పించుకోబోతూ, “స్వామీ, మీకు ఏది కావాలో కోరుకోండి” అని వేడుకున్నాడు. కానీ ఆ సన్యాసి వాటిని చిరునవ్వుతో తిరస్కరించారు. ఓడ అటూ ఇటూ ఊగకుండా బరువు కోసం అడుగున వేసిన గోపీచందనం మట్టి ముద్దలను చూపుతూ, “నాకు ఆ మట్టి ముద్దలు ఇవ్వు” అని అడిగారు. ఎవరికీ అక్కర్లేని ఆ పాలిపోయిన మట్టి ఆయనకు ఎందుకని ఆ వ్యాపారి ఆశ్చర్యపోయాడు. కానీ ఆ మట్టి పొరల్లో ఎలాంటి దివ్య రహస్యం దాగి ఉందో ఆ సన్యాసికి మాత్రమే తెలుసు.

మల్పె తీరాన బలరాముడు

వ్యాపారి ఇచ్చిన ఆ గోపీచందనం మట్టి ఒకటే ముద్ద కాదు. అందులోని ఒక ముద్దను నీటితో కడగగానే బలరాముడి దివ్యరూపం బయటపడిందని, ఆ సన్యాసి ఆ బలరాముడిని ఆ మల్పె సముద్ర తీరంలోనే ప్రతిష్ఠించారని భక్తులు చెబుతారు. నేటికీ మల్పె తీరాన అలల సవ్వడుల నడుమ ఆ బలరాముడి ఆలయం దర్శనమిస్తుంది. ఆ తర్వాత ఆ సన్యాసి మిగిలిన మట్టి ముద్దను ఎంతో భద్రంగా తీసుకుని ఉడుపి వైపు అడుగులు వేశారు.

మట్టిలో వెలసిన చిన్ని కృష్ణుడు

ఉడుపికి చేరుకున్నాక, అక్కడ ఉన్న కోనేటి ఒడ్డున శిష్యులు ఆ మట్టి ముద్దను నీటితో కడగడం మొదలుపెట్టారు. నీరు తగలగానే పైనున్న మట్టి కరిగిపోయింది, అంతే ఒక్కసారిగా నల్లరాతితో చెక్కిన చిన్ని కృష్ణుడి దివ్యరూపం బయటపడింది. ఆ బాలకృష్ణుడి కుడిచేతిలో కవ్వం, ఎడమచేతిలో కవ్వపు తాడు ఉన్నాయి. పూర్వం యశోద ఇంట వెన్న చిలికే సమయంలో బాలకృష్ణుడు ఏ భంగిమలో నిలబడేవాడో, సరిగ్గా అలాగే మలచిన ఆ సౌందర్యాన్ని చూసి అందరూ పరవశించిపోయారు.

ఓడలోని మట్టిలో ద్వారకా కృష్ణుడు

అసలు ఒక వ్యాపార నౌకలోని మట్టిలోకి ఈ చిన్ని కృష్ణుడి విగ్రహం ఎలా వచ్చింది? పూర్వం ద్వారకలో రుక్మిణీదేవి గోకులంలో తిరిగిన బాలకృష్ణుడి రూపాన్ని చూడాలని కోరగా, శ్రీకృష్ణుడి ఆజ్ఞ మేరకు విశ్వకర్మ స్వయంగా ఈ విగ్రహాన్ని చెక్కారని భక్తులు చెప్పుకుంటారు. ద్వారక సముద్రంలో మునిగిపోయినప్పుడు, ఈ విగ్రహం గోపీచందనం మట్టిలో కలిసిపోయింది. భక్తులు తమ నుదుట ధరించే ఆ పవిత్రమైన మృత్తికలోనే శతాబ్దాల తరబడి దాగి ఉన్న ఆ స్వామి, అలా ఆ ఓడలో మల్పె దాకా చేరుకున్నారు.

ముప్పై మంది కదల్చలేని విగ్రహాన్ని ఒక్కరే ఎత్తిన సన్యాసి

ఆ కోనేటి గట్టున నిలబడ్డ ఆ చిన్ని కృష్ణుడి విగ్రహం రెండు అడుగులైనా ఉండదు. కానీ కడిగి నిలబెట్టగానే, దానిని ఎవరూ కదల్చలేనంత దివ్యమైన భారం ఆవహించింది. ముప్పై మంది బలిష్ఠులు కలిసి శ్రమించినా, చెమటలు కక్కినా ఆ చిన్న విగ్రహం ఇసుమంతైనా కదలలేదు. అప్పుడు ఆ సన్యాసి ముందుకు వచ్చి, ఆడుకుంటున్నంత తేలికగా ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని ఒక్కరే తన చేతుల్లోకి ఎత్తుకున్నారు. దారిపొడవునా ద్వాదశ స్తోత్రం పాడుతూ ఆ స్వామిని తమ మఠానికి మోసుకెళ్లారు. నేటికీ ఉడుపిలో మధ్యాహ్న పూజ సమయంలో ఆ స్తుతులనే భక్తితో గానం చేస్తారు.

పదమూడో శతాబ్దంలో సాగిన ఈ అద్భుత ఘట్టం ఉడుపి చరిత్రలోనే చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. ఇంతకీ ఆ సన్యాసి ఎవరో తెలుసా?

శ్రీ మధ్వాచార్యులు

ఆ సన్యాసి మరెవరో కాదు, శ్రీ మధ్వాచార్యులు. తరువాతి కాలంలో మధ్వాచార్యులైన ఆ బాలుడి తల్లిదండ్రులు తమకు సంతానం కలగాలని పన్నెండేళ్లు భగవంతుడిని వేడుకోగా, ఉడుపి సమీపంలోని పాజక గ్రామంలో ఆయన జన్మించారు. పూర్వం హనుమంతుడిగా, భీముడిగా వచ్చిన వాయుదేవుడే ఇక్కడ కుమారుడిగా అవతరించారని భక్తులు నమ్ముతారు. చిన్నతనంలో పేదవాడైన తన తండ్రిని అప్పు తీర్చమని అడగడానికి ఒక వ్యక్తి వచ్చినప్పుడు, ఈ బాలుడు పిడికెడు చింతగింజలు తీసి ఆ అప్పులవాడి చేతిలో పెట్టారు. ఆ గింజలనే నిజమైన ధనంగా భావించి ఆ వ్యక్తి ఎంతో తృప్తిగా వెళ్లిపోవడం మధ్వాచార్యుల బాల్య లీలల్లో ఒక వింతగా చెబుతారు.

స్వామియే సర్వోన్నతుడైన యజమాని, మనమంతా ఆయన సేవకులమనే సత్యాన్ని చాటుతూ మధ్వాచార్యులు దేశమంతటా పర్యటించారు. మన గోదావరి తీరాన ఆయనతో వాదనకు దిగిన గొప్ప విద్వాంసులు సైతం ఆయన పాండిత్యానికి శిరసు వంచి శిష్యులుగా మారారు. వారిలో ఒకరు కళింగ దేశం నుంచి తీసుకువచ్చిన రాముడి విగ్రహాలు నేటికీ మంత్రాలయంలో నిత్య పూజలందుకుంటున్నాయి. ఉడుపిలో ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని నిరంతరం కొలవడం కోసం మధ్వాచార్యులు ఎనిమిది మంది యువ సన్యాసులకు బాధ్యతలు అప్పగించారు. అవే నేడు ఎనిమిది మఠాలుగా, అంటే అష్ట మఠాలుగా వెలుగొందుతున్నాయి.

కోనేట్లో గంగ, దివ్య పుష్ప వర్షం

యువ సన్యాసిగా ఉన్న రోజుల్లో మధ్వాచార్యులు కాశీకి వెళ్లి గంగాస్నానం చేయాలని కోరుకున్నప్పుడు, సాక్షాత్తూ ఆ గంగమ్మే గుడి పక్కన ఉన్న కోనేట్లోకి తరలివచ్చిందని భక్తులు చెబుతారు. తరువాతి రోజుల్లో ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని కడిగింది కూడా ఆ కోనేటి నీటిలోనే. వృద్ధాప్యంలో ఒకరోజు మధ్వాచార్యులు శిష్యులకు పాఠం బోధిస్తుండగా, ఆకాశం నుంచి అందరూ చూస్తుండగానే అద్భుతమైన పూలవాన కురిసింది. ఆ దివ్య పుష్ప వర్షం కిందనే మధ్వాచార్యులు కనుమరుగయ్యారని భక్తులు నమ్ముతారు.

ఉడుపికి వచ్చిన కనకదాసు

ఆ తర్వాత దాదాపు రెండు వందల ఏళ్ల కాలం గడిచిపోయింది. మధ్వాచార్యులు స్థాపించిన ఎనిమిది మఠాల పర్యవేక్షణలో బాలకృష్ణుడి ఆరాధన రేయింబవళ్లు సాగుతూ వచ్చింది. సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే, ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని చూడాలని ఒక గొప్ప సంకీర్తనాచార్యుడు ఉడుపికి వచ్చారు.

ఆయన ఉత్తర కర్ణాటకకు చెందిన తిమ్మప్ప నాయకుడు. ఒకప్పుడు సేనానిగా ఉన్న ఆయన, చేతిలోని కత్తిని పక్కనపెట్టి హరి సంకీర్తనను చేపట్టి, ఎన్నో తీర్థయాత్రలు చేస్తూ మన తిరుపతిలో కూడా కొంతకాలం గడిపారని అంటారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల గురువైన వ్యాసతీర్థుల వద్ద ఆయన శిష్యరికం చేశారు. ఆ వ్యాసతీర్థులే మన తిరుమలలో శ్రీనివాసుడికి పన్నెండేళ్లు సేవ చేశారని సంప్రదాయం చెబుతోంది. ఆ తిమ్మప్ప నాయకుడినే మనం కనకదాసు అని పిలుచుకుంటాం.

గుమ్మం వద్ద ఆగిపోయిన భక్తుడు

సంకీర్తనలు పాడుకుంటూ చిన్ని కృష్ణుడిని చూడటానికి ఉడుపికి చేరుకున్న కనకదాసును, ఆనాటి ఆచారం ప్రకారం గుడి గుమ్మం వద్దే ఆపివేశారు. లోపలికి రానివ్వకపోయినా ఆయన ఎవరి మీదా నింద వేయలేదు. భగవంతుడు ఇచ్చిన ఈ రూపం తప్ప నాకంటూ వేరే ఏముంది అని తన పాటతోనే బదులిచ్చారు. ఆ తర్వాత ఆలయం వెనుక పడమటి వైపునకు వెళ్లి ఒక చిన్న గుడిసె వేసుకున్నారు. లోపల స్వామి కొలువై ఉన్న ఆ రాతిగోడ ఎదుటే నిశ్చలమైన భక్తితో కూర్చుండిపోయారు. స్వామికి నివేదించడానికి ఆయన వద్ద ఏమీ లేదు, కేవలం కొద్దిగా బియ్యపు పిండి తప్ప. ఆ పిండితోనే ఒక చిన్న వంటకం చేసి సమర్పించారు. నేటికీ ఉడుపి ఆలయంలో ప్రతిరోజూ ఆ బియ్యపు పిండి వంటకాన్ని స్వామికి సమర్పిస్తారని భక్తులు చెబుతారు.

రాతిగోడ ఎదుట సంకీర్తన

ఆ రాతిగోడ ఎదుట కూర్చుని కనకదాసు రాత్రింబవళ్లు భక్తిపారవశ్యంతో సంకీర్తనలు పాడసాగారు. రాతిగోడ ఎన్నడూ బదులివ్వదు, అయినా ఆయన గానం ఆగలేదు. “తలుపు తెరిచి సేవ చేసుకోనివ్వు తండ్రీ” అని అర్థం వచ్చే “బాగిలను తెరెదు” అనే ప్రసిద్ధ కీర్తనను ఆ రాత్రుల్లోనే ఆయన పాడారని భక్తులు చెబుతారు. రాతిగోడకు పాడిన ఆ పాటను లోపలి దేవుడు వింటాడా? విన్నాడనే భక్తులు నమ్ముతారు.

గోడ పగిలి, భక్తుడి వైపు తిరిగిన స్వామి

ఆ భక్తుడి ఆర్తికి ఒక రాత్రి గర్భగుడి పడమటి రాతిగోడ ఒక్కసారిగా పెళపెళమంటూ బీటలు వారి తెరుచుకుంది. లోపల చూస్తే, అంతవరకు తూర్పు తలుపు వైపు ఉన్న ఆ చిన్ని కృష్ణుడు వెనుదిరిగి, బయట నిలబడ్డ ఆ భక్తుడి వైపు చూస్తూ నిలబడి దర్శనమిచ్చారు.


ఆనాటి నుంచే స్వామి పడమటి ముఖంగా ఉండిపోయారు. తూర్పు తలుపు మూసే ఉంటుంది, భక్తులెవరూ ఆ తలుపు గుండా లోపలికి వెళ్లరు. ఆ గోడ పగులునే ఒక కిటికీగా మలిచారు, అదే కనకన కిండి, అంటే కనకదాసు కిటికీ. లోపల, కనకదాసు కిటికీకి సూటిగా స్వామి ఎదుట తొమ్మిది రంధ్రాలున్న వెండి కిటికీని ఏర్పాటు చేశారు. గుడికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడూ కనకదాసులాగే పడమర నుంచే, ఆ కిటికీ ద్వారానే ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని దర్శించుకుంటారు.


తనకంటూ ఏమీ లేని ఆ గాయకుడికి ‘కనకదాసు’ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది? దీని వెనుక కూడా ఒక కథ చెబుతారు. ఆయన ఉడుపిలో స్వామిని కీర్తిస్తూ ఉన్న సమయంలో, ఒకనాడు శ్రీకృష్ణుడి ఆభరణాల నుంచి రోజూ ఒక రత్నం మాయం కావడం మొదలైంది. అలా ఆరు నెలల్లో నూట ఎనభై రత్నాలు పోవడంతో గుళ్లో దొంగ పడ్డాడని ఊరంతా గుసగుసలాడుకున్నారు. ఆ రత్నాలను కొంటున్న సరాఫుకి నిజం తెలిసినా, ఆ సంగతి చెప్పబోయిన ప్రతిసారీ అతడి గొంతు పూడుకుపోయేది. చివరికి ఆ రోజుల్లో సోదే మఠం అధిపతిగా ఉన్న వాదిరాజ తీర్థులు ధ్యానంలో కూర్చుని ఆ సత్యాన్ని దర్శించారు. సాక్షాత్తూ స్వామివారే ఆ భక్తుడికి రోజుకో రత్నం ఇస్తున్నారని తెలుసుకున్నారు. జీవనం కోసమే తాను ఆ రత్నాన్ని అమ్ముకున్నానని ఆ భక్తుడు చెప్పినప్పుడు, వాదిరాజ తీర్థులు ఆయన నిష్కల్మష భక్తిని గుర్తించారు. స్వామి ఆయనకు రోజూ బంగారం ఇచ్చాడు కాబట్టి, వాదిరాజ తీర్థులు ఆయనకు కనకదాసు అని పేరు పెట్టారు. కనకం అంటే బంగారం కదా.


కనకదాసును అంతగా గౌరవించడం అక్కడి కొందరు అర్చకులకు నచ్చలేదు. దాంతో ఒకనాడు వాదిరాజ తీర్థులు తన పిడికిట్లో ఒక వస్తువును దాచి, “చేతిలో ఏముందో చెప్పండి” అంటూ అక్కడున్నవారిని అడిగారు. పండితులంతా మౌనంగా ఉండిపోయారు. కానీ కనకదాసు మాత్రం “ఆ పిడికిట్లో ఉన్నది సాక్షాత్తూ వాసుదేవుడే” అంటూ అద్భుతమైన సంకీర్తన పాడారు. వాదిరాజ తీర్థులు చేతిని తెరిచి అందులోని సాలగ్రామాన్ని అందరికీ చూపించారు. అప్పటి నుంచి వాదిరాజ తీర్థులు కనకదాసుకి మొదటి తీర్థం ఇచ్చి సత్కరించడం మొదలుపెట్టారు.


వాదిరాజ తీర్థుల మహిమల గురించి భక్తులు ఎన్నో అపురూపమైన సంగతులు చెబుతారు. ఆయన హయగ్రీవ స్వామిని నిష్ఠతో ఉపాసించేవారు. తలపై తీపి సెనగల పళ్లెం పెట్టుకుని నిలబడితే, సాక్షాత్తూ స్వామి తెల్లటి గుర్రమై వచ్చి ఆయన భుజాలపై ముందరి కాళ్లు మోపి ఆ ప్రసాదాన్ని ఆరగించేవారు. ఆ తర్వాత ఆయన మన తిరుమలకు విచ్చేసినప్పుడు, ఆ కొండంతటినీ ఒక మహత్తరమైన సాలగ్రామంగా భావించారు. తన పాదాలు ఆ పవిత్ర భూమిపై మోపడానికి సంకోచించి, మోకాళ్లపైనే కొండనెక్కి శ్రీనివాసుడికి సాలగ్రామాల హారాన్ని సమర్పించారు.


వాదిరాజ తీర్థులు నిర్ణయించిన విధంగానే, ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి స్వామి పూజా బాధ్యతలు ఒక మఠం స్వామి నుంచి మరో మఠం స్వామికి మారే పర్యాయం రాత్రి వస్తుంది. ఆ రాత్రి ఊరంతా మేల్కొనే ఉంటుంది. తెల్లవారుజామునే మేళతాళాల నడుమ, జనసందోహం మధ్య రథ వీధిలో వచ్చే నూతన స్వామి, అన్నిటికన్నా ముందుగా కనకదాసు కిటికీ నుంచే ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని దర్శించుకుంటారు. ఆ తర్వాత పూర్వ స్వామి గర్భగుడి తాళాలనూ, సాక్షాత్తూ మధ్వాచార్యులదేనని భక్తులు నమ్ముతున్న అక్షయ పాత్రనూ ఆ నూతన స్వామి చేతుల్లో ఉంచుతారు.


అక్షయం అంటే ఎప్పటికీ తరగనిదని అర్థం. ఆ పాత్ర మహిమ వల్లే స్వామి మఠంలో ఇంతవరకు ఏ ఒక్కరూ ఆకలితో వెనుదిరగలేదని భక్తులు నమ్ముతారు. అక్కడ ప్రతిరోజూ వేలమంది భక్తులకు కడుపునిండా అన్నప్రసాదం అందుతుంది. దాదాపు వందేళ్ల కిందట ఆ వంటశాల వంటవాళ్లే నగరాలకు ఉడుపి రుచులను తీసుకువెళ్లారు. నేడు మన తెలుగు ఊళ్లలో ఎక్కడ చూసినా కనిపించే ఉడుపి హోటల్ ఆనాటి పుణ్యప్రసాద సంప్రదాయం నుంచి విస్తరించిందే.


ప్రతిరోజూ భక్తులంతా ఆ తొమ్మిది రంధ్రాల వెండి కిటికీ ఎదుట నిలబడి తన్మయత్వంతో దర్శనం చేసుకుంటారు. గర్భగుడిలో కరెంటు దీపాలు ఉండవు, ప్రమిదల నూనె దీపాల వెలుగుల్లో కవ్వం పట్టిన ఆ చిన్ని కృష్ణుడి దివ్య రూపం వెలిగిపోతుంటుంది. మధ్యాహ్నం ద్వాదశ స్తోత్రం పాడుతున్నప్పుడు సాక్షాత్తూ మధ్వాచార్యులే అక్కడికి వచ్చి స్వామిని అర్చిస్తారని భక్తులు నమ్ముతారు.

ఈ ప్రయాణాన్ని ఒక్కసారి మనసులో నిలుపుకోండి. నావికులు పనికిరాదనుకున్న మట్టి ముద్దలో దివ్యరూపం వెలిసింది, ముప్పై మంది ఎత్తలేని స్వామిని ఒక సన్యాసి ఒంటరిగా ఆడుకుంటున్నంత తేలికగా ఎత్తుకున్నారు. గుమ్మం వద్ద ఆగిపోయి గోడ బయటే నిలిచిన ఒక గాయకుడు స్వామి సేవను మాత్రమే కోరుకుంటే, ఆ భక్తుడి పిలుపునకు భగవంతుడే వెనుదిరిగి దర్శనమిచ్చారు. అందుకే నేడు భక్తులంతా, ఆనాడు కనకదాసు చూసినట్లే ఆ గోడకున్న కిటికీలోంచే ఆ చిన్ని కృష్ణుడిని దర్శించుకుంటున్నారు.

వచ్చేసారి మీరు ఉడుపి వెళ్లినప్పుడు, ఆ కనకదాసు కిటికీ ముందు ఒక్క క్షణం నిలబడండి. ఆ నిష్కల్మషమైన భక్తికీ, స్వామి చూపిన ఆ అపురూపమైన ప్రేమకూ మనసులోనే నమస్కరించుకోండి.