bhagini hastha bhojanam 2026 date: భారతీయ సంస్కృతిలో బంధాలకు, ఆచారాలకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యం ఉంది. ముఖ్యంగా అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కా తమ్ముళ్ల మధ్య పవిత్ర ప్రేమను, అనుబంధాన్ని చాటి చెప్పే పండుగల్లో భగినీ హస్త భోజనం విశిష్టమైనది. కార్తీక మాసంలో వచ్చే కార్తీక శుద్ద విదియ తిధిని యమ ద్వితీయ అంటారు. ఈ రోజున సోదరి ఇంటికి సోదరులు వెళ్లి భోజనం చేస్తారు. భగనీహస్త భోజనం విశేషాలు, నియమాలు, అక్కా చెల్లెల్లు లేని వారు ఏం చేయాలో పండితులు వివరించారు.
ఐదు రోజుల పాటు కొనసాగే దీపావళి ఉత్సవాల్లో చివరిది భగినీ హస్త భోజనం. ప్రతి ఏటా కార్తీక మాసంలో శుద్ద విదియ రోజును యమ ద్వితీయ లేదా భగీనీ హస్త భోజనంగా జరుపుకుంటారు. ఈ ఏడాది యమ ద్వితీయ నవంబర్ 11వ తారీఖున వచ్చింది. ఈ రోజున సోదరులు తమ సోదరి ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేస్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల అక్కా తమ్ముళ్లు, అన్నా చెల్లెళ్ల మధ్య పవిత్రమైన బంధం బలంగా మారుతుంది. భగినీ హస్త భోజనం 2026 విశేషాల గురించి పండితులు తెలిపారు.
యముడు-యమున పురాణ కథ
పురాణాల ప్రకారం యమధర్మరాజు, యుమునా దేవీ అన్నా చెల్లెళ్లు, యమునా దేవి తన సోదరుడైన యముడిని ఎంతో ప్రేమగా తన ఇంటికి వచ్చి భోజనం చేయమని ఆహ్వానించేది. అయితే యమధర్మరాజు నరకలోకాధిపతిగా విధుల్లో నిత్యం బిజీగా ఉండటం వల్ల చెల్లెలి ఇంటికి వెళ్లలేకపోయేవాడు. అయితే కొంత కాలానికి అనుకోకుండా ఒక రోజు యమధర్మరాజు తన చెల్లెలైన యమున ఇంటికి వెళ్లాడు. ఆ సమయంలో యమునాదేవి ఎంతో ఆప్యాయంగా, భక్తిశ్రద్ధలతో స్వయంగా వివిధ రకాల వంటలు వండి అన్న యమధర్మరాజుకు భోజనం పెట్టింది. సోదరి తనపై చూపిన అపారమైన ప్రేమను చూసి యమధర్మరాజు మురిసిపోయి తన చెల్లెలకు ఏదైనా వరం కోరుకోమని చెబుతాడు.
అప్పుడు యమునా దేవి తనకోసం కాకుండా సమస్త లోకాల మేలు కోరుతూ ఒక వరం అడుగుతుంది. “భూలోకం ఏ సోదరుడైతే కార్తీక శుద్ధ ద్వితీయ రోజు తన అక్క లేదా చెల్లెలి ఇంటికి వెళ్లి వారి చేతి వంటను భోజనంగా స్వీకరిస్తారో, వారికి ఎటువంటి యమభయం ఉండకూదు. వారికి ఆయురారోగ్యాలు, సకల ఐశ్వర్యాలు, సకల గౌరవాలు కలగాలి” అని కోరుకుంటుంది. చెల్లెల్లి నిస్వార్ధమైన కోరికను చూసి సంతోషించిన యమధర్మరాజు అదే వరాన్ని ఇస్తాడు. అంతే కాకుండా ఆ రోజున నరకలోకంలో శిక్ష అనుభవిస్తున్న ఖైదీలకు కూడా ప్రత్యేకమైన వెసులుబాటు కల్పిస్తాడు. ఆ ఒక్క రోజు ఖైదీలను బంధ విముక్తులను చేసి సోదరీమణుల ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేసి రావాల్సిందిగా ఆజ్ఞాపిస్తాడు. ఆ రోజు నుంచి యమ ద్వితీయ లేదా భగినీ హస్తభోజనం అచారంలోకి వచ్చిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. దీన్నే భాయ్‌ దూజ్ అని అంటారు.
యమ ద్వితీయ రోజు సోదరులు ఏం చేయాలి?
యమ ద్వితీయ రోజున పురుషులు తప్పనిసరిగా తమ అక్క లేదా చెల్లెలి ఇంటికి వెళ్లి, వారి చేతి వంటను భోజనంగా స్వీకరించాలి. భగినీ హస్త భోజనం రోజున సొంత ఇంట్లో కంటే అక్క లేదా చెల్లి ఇంట్లో భోజనం చేయడం ఉత్తమమని పెద్దలు చెబుతున్నారు. సోదరి ఇంట్లో భోజనం స్వీకరించి, వారి దీవెనలు, ఆశీర్వాదాలు తీసుకుంటే జీవితంలో సమస్త శుభాలు, విజయాలు కలుగుతాయి.
అక్కా చెల్లెల్లు లేనివారు ఏం చేయాలి?
కొంత మందికి సొంత అక్క, చెల్లెల్లు ఉండకపోవచ్చు. అటువంటి వారు వరసకు సోదరి అయిన వారి ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేయవచ్చు. లేదా ఎవరినైనా సోదరిగా భావించి వారి ఇంట్లో భోజనం చేయవచ్చు. ఎవరి ఇంట్లో కూడా భోజనం చేసే అవకాశం లేని వారు నదీ తీరాల్లో భోజనం చేయవచ్చని పండితులు తెలిపారు.
సోదరుడికి తిలకం, హారతి ఎందుకు ఇస్తారు?
భగినీ హస్త భోజనం రోజున సోదరి తన సోదరుడికి నుదిటిపై తిలకం దిద్ది, హారతి ఇస్తుంది. తిలకం శుభానికి, మంగళానికి చిహ్నంగా భావిస్తారు. సోదరుడు ఆయురారోగ్యాలతో, సుఖసంతోషాలతో జీవించాలని సోదరి మనస్పూర్తిగా ప్రార్థిస్తుంది. హారతి ఇవ్వడం ద్వారా సోదరుడికి శుభం కలగాలని కోరుకుంటుంది. మధ్యాహ్నం 1:13 నుంచి 3:28 మధ్యలో సోదరుడికి తిలకం దిద్దేందుకు మంచి సమయం అని పండితులు చెబుతున్నారు. ఈ విధంగా తిలకం, హారతి అన్నాచెల్లెల ప్రేమానుబంధాలకు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.
