దీపావళిని ఉత్తర భారతంలో శ్రీరాముడి అయోధ్య రాకతో ముడిపెడితే.. దక్షిణ భారతంలో నరకాసుర వధతో జరుపుకుంటారు. అసలు నరకాసురుడు ఎవరు? శ్రీకృష్ణుడు అతడిని ఎలా సంహరించాడు? నరక చతుర్దశి రోజు తెల్లవారుజామున నూనె స్నానం ఎందుకు చేస్తారు? ఈ ఆసక్తికరమైన పురాణ కథనం వెనుక ఉన్న విశేషాలు తెలుసుకోండి.
దీపావళి అనగానే ఉత్తర భారతీయులకు శ్రీరాముడు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన సందర్భం గుర్తుకొస్తుంది. అయితే దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో దీపావళిని శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురుడిని సంహరించిన రోజుగా జరుపుకుంటారు. ముఖ్యంగా నరక చతుర్దశికి ఈ కథ ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి తలంటు స్నానం చేయడం, కొత్త బట్టలు ధరించడం, పిండి వంటలు చేసుకోవడం వంటి సంప్రదాయాలను పాటిస్తారు. అసలు నరకాసురుడు ఎవరు? శ్రీకృష్ణుడు అతడిని ఎలా సంహరించాడు? ఈ కథ వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సందేశం ఏమిటో తెలుసుకుందాం.
నరకాసురుడు ఎవరు?
హిందూ పురాణాల ప్రకారం నరకాసురుడిని భౌమాసురుడు అని కూడా పిలుస్తారు. భూదేవి కుమారుడైన ఇతడు ప్రజ్యోతిషపురాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని పాలించేవాడు. తొలుత శక్తివంతమైన పాలకుడిగా ఉన్నప్పటికీ, క్రమంగా అహంకారం, క్రూరత్వానికి బానిసయ్యాడు. దేవతల తల్లి అదితి కర్ణాభరణాలను అపహరించడంతో పాటు వరుణుడి ఛత్రాన్ని దొంగిలించాడు. అంతేకాకుండా వేలాది మంది మహిళలను బంధించి హింసించేవాడు. అతడి ఆగడాలు భరించలేక దేవతలు శ్రీకృష్ణుడిని ఆశ్రయించారు.
శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురుడిని ఎలా సంహరించాడు?
దేవతల మొర ఆలకించిన శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురుడిని అంతం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన భార్య సత్యభామతో కలిసి గరుడ వాహనంపై నరకాసురుడి రాజ్యానికి బయలుదేరాడు. ముందుగా నగరానికి రక్షణగా ఉన్న మురాసురుడిని సంహరించాడు. అనంతరం నరకాసురుడితో భీకర యుద్ధం చేసి తన సుదర్శన చక్రంతో అతడిని అంతమొందించాడు. నరకాసురుడి చెరలో ఉన్న మహిళలకు విముక్తి కల్పించి, అదితి ఆభరణాలను తిరిగి అప్పగించాడు. అనంతరం నరకాసురుడి కుమారుడు భగదత్తుడికి రాజ్య బాధ్యతలు అప్పగించినట్లు పురాణ కథనం చెబుతోంది.
నరకాసుర వధలో సత్యభామ పాత్ర ఏమిటి?
దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తెలుగు సంప్రదాయాల్లో నరకాసుర వధలో సత్యభామ పాత్రకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఒక ప్రాంతీయ కథనం ప్రకారం సత్యభామ భూదేవి అంశగా భావిస్తారు. నరకాసురుడికి తన తల్లి చేతిలోనే మరణం సంభవిస్తుందనే వరం ఉండటంతో, భూదేవి అంశ అయిన సత్యభామ అతడిని సంహరించిందని చెబుతారు. అయితే భాగవత పురాణంలో శ్రీకృష్ణుడే నరకాసురుడిని సంహరించినట్లు వివరించబడింది. సత్యభామ చివరి దెబ్బ కొట్టిందనే కథనం ప్రాంతీయ సంప్రదాయాల్లో ప్రాచుర్యంలో ఉంది.
నరక చతుర్దశి రోజు నూనె స్నానం ఎందుకు చేస్తారు?
కార్తీక మాసం కృష్ణ పక్ష చతుర్దశిని నరక చతుర్దశిగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజున సూర్యోదయానికి ముందే నువ్వుల నూనెతో తలంటుకుని అభ్యంగన స్నానం చేయడం దక్షిణ భారతీయుల ముఖ్యమైన ఆచారం. అనంతరం కొత్త బట్టలు ధరించి, పూజలు చేసి, పిండి వంటలు, మిఠాయిలు తయారు చేసుకుంటారు. ఇళ్లలో దీపాలు వెలిగించి పండుగను ఆనందంగా జరుపుకుంటారు. ఈ స్నానం శరీర, మనస్సుల శుద్ధికి ప్రతీకగా భావిస్తారు.
నరకాసుర వధ వెనుక ఆధ్యాత్మిక సందేశం
నరకాసురుడి కథ కేవలం ఒక రాక్షసుడి సంహారం మాత్రమే కాదు. అధికారం, బలం ఉన్నప్పటికీ ధర్మాన్ని విడిచిపెడితే పతనం తప్పదనే సందేశాన్ని అందిస్తుంది. శ్రీకృష్ణుడు ధర్మానికి, జ్ఞానానికి ప్రతీకగా నిలిస్తే.. నరకాసురుడు అహంకారం, దుష్టత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తాడు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి నరకాసుర వధ నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. అందుకే నరక చతుర్దశి రోజున చెడు ఆలోచనలను విడిచిపెట్టి, మంచి మార్గంలో నడవాలని భక్తులు సంకల్పించుకుంటారు.
