యమదండన, హరినామ మహిమపై విష్ణు, యమదూతల సంవాదం; పసిడి విమానంపై అజామీళుడు వైకుంఠం చేరి విష్ణుసాయుజ్యం పొందిన కథ.
శివ సన్నిధి దర్శనం
విష్ణుదూతలు యమదూతలతో ఇలా అన్నారు. “ఓ యమకింకరులారా! మీ ప్రభువు మీకు ఏమని ఆజ్ఞాపించాడు? యమదండనకు ఎవడు అర్హుడు? పుణ్యాలను చెడగొట్టే పాపాలు ఏవి? ముందుగా మా మాటలన్నిటికీ మీరు బదులు చెప్పాలి” అని విష్ణుదూతలు అడగగా, యమభటులు ఇలా అన్నారు. “పుణ్యాత్ములైన విష్ణుదూతలారా! మా మాటలు శ్రద్ధగా వినండి. మా ప్రభువు ఇలా ఆజ్ఞాపించాడు. ‘సూర్యుడు, అగ్ని, ఆకాశం, వాయువు, గోవు, చంద్రుడు, సంధ్యలు, పగలు, దిక్కు, కాలం ఇవి మనిషికి సాక్షులు. ఇవి మనిషి చేసే పనులన్నిటినీ తెలుసుకుంటూ ఉంటాయి. ఇవన్నీ అతని అధర్మ పనులను కూడా తెలుసుకుంటూ ఉంటాయి. కాబట్టి ఈ మనిషి దండనకు అర్హుడు. ఎవడు వేదమార్గం నుంచి తప్పిపోతాడో, శ్రుతిస్మృతులను (వేదాలను, ధర్మశాస్త్రాలను) దూషిస్తాడో, మంచి నడవడిక గలవారిని నిందిస్తాడో వాడు నా చేత శిక్షించదగినవాడు. దీనికి సందేహం వద్దు. వేదవేదాంగాలను తెలిసి షట్కర్మలను (ఆరు విధి కర్మలను) ఆచరించే బ్రాహ్మణుడిని, అనారోగ్యంతో ఉన్న గురువును కాలు మొదలైనవాటితో తన్నినవారిని, తల్లిదండ్రులను ద్వేషించేవారిని నేను కఠినంగా శిక్షిస్తాను.
ఎల్లప్పుడూ అబద్ధాలు ఆడేవాడిని, ప్రాణిహింస చేసేవాడిని, కులాచారాలను మానేసినవాడిని తీవ్రంగా శిక్షిస్తాను’ అని యముడు అన్నాడు. కాబట్టి వారు యమపురికి వెళ్ళదగినవారు.
ఒకరికి ఇచ్చి మళ్ళీ తీసుకున్నవాడు, చేయని పనులు చేస్తున్నట్లు నటించేవాడు, దయ, ఓర్పు లేనివాడు, పాపపు పనులలో ఆసక్తి ఉన్నవాడు వీరు యమమందిరానికి వెళ్ళవలసినవారు. పరదారాభిగమనం (పరాయి భార్యల వద్దకు వెళ్ళడం) చేసేవాడు యమపురిలో బాధలు అనుభవిస్తాడు. ఎవడు ధనలోభంతో తప్పుడు సాక్ష్యం చెప్తాడో, ‘నాకంటే దాత ఒక్కడూ లేడు’ అని ఎవడు తనలో అనుకుంటాడో వాడు యమబాధను పొందుతాడు. మిత్రద్రోహి, అభిమానం లేనివాడు యమదండనకు అర్హులు. ఎవడు జరగబోయే పెళ్ళికి ఆటంకం కలిగిస్తాడో, ఎవడు ఇతరుల సంపదను చూసి ఓర్వలేడో, ఎవడు ఇతరుల పిల్లలను చూసి అసూయపడతాడో అతడు యమసదనానికి వెళ్తాడు. కన్యావిక్రయం (కన్యలను అమ్మడం) ద్వారా ఎవడు జీవనం సాగిస్తాడో, వడ్డీవ్యాపారం ద్వారా ఎవడు జీవనం సాగిస్తాడో వాడు యమపురికి వెళ్తాడు. చెరువులు, బావులు, కాలువలు వీటికి ఎవడు ఆటంకం కలిగిస్తాడో, ఎవడు మంచి పనులకు ఆటంకం కలిగిస్తాడో అతడు కూడా యమలోకానికి వెళ్తాడు.
ఎవడు లోభంతో పితృశ్రాద్ధాన్ని (పితృదేవతల తద్దినాన్ని) వదిలేస్తాడో, ఎవడు నిత్యకర్మలను కూడా విడిచిపెడతాడో వాడు కూడా యమసదనానికి వెళ్తాడు.
ఇతరుల వంటను వదలనివాడూ, ఇతరుల కోసం కూలికి అన్నం వండేవాడూ, పితృశేషాన్నాన్ని (శ్రాద్ధంలో మిగిలిన అన్నాన్ని) తినేవాడూ యమబాధను పొందుతాడు. ఇతరులకు ఇవ్వవద్దని చెప్పేవాడూ, బ్రాహ్మణులకు దానం చేయనివాడూ, శరణు వేడినవారిని చంపేవాడూ యమబాధను పొందుతాడు.
స్నానం, సంధ్యావందనం వదిలేసినవాడూ, ఎల్లప్పుడూ బ్రాహ్మణులను నిందించేవాడూ, బ్రహ్మహత్య (బ్రాహ్మణుడిని చంపడం) చేసినవాడూ, గుర్రాలు, గోవులు వీటిని చంపేవాడూ యమమందిరానికి వెళ్తాడు. ఇలా యముడు చెప్పిన పాపాలను ఎవరు ఆచరిస్తారో, వారు యముడి లోకానికి వెళ్తారు. ఈ అజామీళుడు బ్రాహ్మణ వంశంలో పుట్టినవాడు, దాసి భర్త. ఇతడు చేసిన పాపాలకు హద్దే లేదు. పుట్టినప్పటి నుంచి చనిపోయేవరకు ఇతడు పాపమే సంపాదించాడు. ఇటువంటి పాపాత్ముడు విష్ణులోకానికి ఎలా వెళ్ళగలడు?”
అని యమదూతలు పలికిన మాటలు విని, విష్ణువు దూతలు తమ ముఖపద్మాలలో చిరునవ్వు కనిపిస్తుండగా మేఘగర్జన లాంటి గంభీరమైన మాటలతో ఇలా అన్నారు.

“ఓ మూఢమనస్కులారా! ఏమిటి, మీకు ఈ విషయం తెలియలేదా? మీరు ప్రపంచజ్ఞానమే లేనివారిగా కనిపిస్తున్నారు. శ్రద్ధగల మనసుతో వినండి.
చెడ్డవారి సాంగత్యాన్ని విడిచిపెట్టి, సత్పురుషులను ఆశ్రయించినవాడు యమదండనలకు లోబడడు. స్నానం, సంధ్య, జపాలలో ఆసక్తి గలవాడై, అగ్నిహోత్రం వేలుస్తూ (అగ్నిలో హోమం చేస్తూ), సమస్త ప్రాణుల పట్ల దయ కలిగి ఉండేవాడు యమాలయానికి వెళ్ళడు.
పరబ్రహ్మంలో మనసు ఉంచి, సత్యవాక్కు గలవాడై, అసూయ మాని జపతపస్సులు చేస్తూ ఉండేవాడు యమబాధలను పొందడు. అన్నదానంలో ఆసక్తి ఉన్నవాడు, ఎల్లప్పుడూ ఉదకదానం (నీటి దానం) చేసేవాడు, గోదానం, వృషభదానం (ఎద్దు దానం) చేసేవాడు వీరు పాపాలు తొలగినవారు.
ఎవడు బాలురకు విద్యాదానం చేస్తాడో, ఎవడు భక్తితో పరోపకారం చేస్తాడో వాడు కూడా యమాలయాన్ని పొందడు.
ఎవరు విష్ణువును భక్తితో అర్చన చేస్తారో, ఎవరు విష్ణువు సన్నిధిలో ఉత్తమమైన జపం చేస్తారో, ఎవరు భగవంతుడి ప్రీతి కోసం వివాహాలు, ఉపనయనాలు జరిపిస్తారో, వారు యమాలయం దగ్గరికి కూడా వెళ్ళరు. ఎవరు దారులలో పేదల కోసం శరణాలయాలను, సత్రాలను కట్టిస్తారో, దిక్కులేని ప్రేతాలకు (శవాలకు) సంస్కారాలను చేస్తారో, వారు యమపురిని చూడరు.
ప్రతిరోజూ సాలగ్రామాలను పూజించి, సాలగ్రామ తీర్థాన్ని పుచ్చుకొని, ఆ సాలగ్రామానికి నమస్కరించే మనిషి పాపాన్ని పొందడు.
ప్రతిరోజూ తులసిపూసలను మెడలో వేసుకొని సాలగ్రామవాసి అయిన మహావిష్ణువును అర్చించేవాడు యమసదనానికి వెళ్ళడు. ఎవరి ఇంట్లో తులసి ఉంటుందో, ఎవరి ఇంట్లో హరికథా కాలక్షేపం జరుగుతుందో, ఎవరు ఎల్లప్పుడూ గీతాపారాయణం చేస్తారో, వారు యమపురం దరిదాపులకు వెళ్ళరు. ఎవరి ఇంట్లో భాగవతం ఉంటుందో, ఎవరు ఇంట్లో ఉండే భాగవతాన్ని పారాయణం చేస్తారో, దానిని పూజిస్తారో, వారు యమపురికి వెళ్ళరు.
సూర్యుడు తులలో ఉన్నప్పుడూ, మకరంలో ఉన్నప్పుడూ, మేషంలో ఉన్నప్పుడూ స్నానం చేసేవారు క్రింది లోకాలకు వెళ్ళరు.
రుద్రాక్షమాలను ధరించి జపం చేసేవారూ, దానశీలురూ ఎప్పటికీ యమాలయానికి వెళ్ళరు. ‘అచ్యుత, అనంత, గోవింద, కృష్ణ, నారాయణ, అవ్యయ’ అని ఎవరు ప్రతిరోజూ విష్ణువును పూజిస్తారో వారు అధమలోకాన్ని పొందరు. ఎవడు మణికర్ణికా నదీతీరంలో హరినామస్మరణ చేస్తూ మరణిస్తాడో వాడు సమస్త పాపాలు చేసినవాడైనా యమపురికి వెళ్ళడు.
బంగారం దొంగిలించినవాడు, సురాపానం (మద్యపానం) చేసినవాడు, మిత్రుడిని చంపినవాడు, బ్రహ్మహత్య చేసినవాడు, గురుతల్పాన్ని (గురువు భార్యను) కోరినవాడు, స్త్రీలను, రాజును, గురువును చంపినవాడు, మిగిలిన పాపాలు చేసినవారు వీరందరూ మరణకాలంలో భగవన్నామస్మరణ చేయగానే వారి పాపాలు తొలగిపోతాయి. తెలిసి గానీ, తెలియక గానీ భగవన్నామస్మరణ చేయడం మహాపాపాలు చేసినవారికైనా పాపాలను పోగొడుతుంది.
పేరు కోసం గానీ, హేళనగా గానీ, ఇతరులకు ఉపదేశించడానికి మాత్రమే గానీ మహావిష్ణువు నామాన్ని ఉచ్చరిస్తే సకల పాపాలూ తొలగిపోతాయని పెద్దలు అంటారు.
భ్రష్టుడైనా, నిలకడ లేనివాడైనా, వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించినవాడైనా ‘హరి’ అని అనుకోకుండా పలికినా నరకాన్ని పొందడానికి అర్హుడు కాడు. అంతేకాక, ఎవడు సర్వపాపాలనూ పోగొట్టే హరినామాలన్నిటినీ పలుకుతాడో వాడు నరకబాధను పొందడు.
గత జన్మలలో సంపాదించినవీ, ప్రాయశ్చిత్తాల చేత కూడా నివారణ కానివీ అయిన సకల పాపాలూ దేవలోకవాసులకైనా, మర్త్యలోకవాసులకైనా విష్ణువు నామాలను సంకీర్తన చేయడం వల్ల తొలగిపోతాయి. ఈ అజామీళుడు మరణిస్తూ భగవంతుడి నామాన్ని ఉచ్చరించాడు కాబట్టి ఇతడు చేసిన చిన్న, గొప్ప పాపాలన్నీ తొలగిపోతాయి. దీనికి సందేహం లేదు. కనుక అగ్నిహోత్రంలో వేసిన దూదిలా సకల పాపాలూ బూడిద అవుతాయి.”
ఎక్కువ వెలుగుతో వెలుగుతున్న విష్ణుదూతలు యమభటులతో ఇలా పలికి, అజామీళుడిని బంగారుమయమైన విమానంపై కూర్చోబెట్టి, ఎంతో జాగ్రత్తతో వైకుంఠానికి తీసుకొని వెళ్ళారు. అప్పుడు అజామీళుడు కిన్నరులను చూడాలని తమకపడి, భగవంతుడికి తన శిరస్సుతో మొక్కి, యమదూతలకూ విష్ణుదూతలకూ జరిగిన సంవాదాన్ని విని, “ఓ మహాత్ములారా! మీ దర్శనంతో నేను ధన్యుడినయ్యాను. మీ అనుగ్రహాన్ని పొందాను. మహాపాపాత్ముడినైన నేను మీ అనుగ్రహం వల్ల సకల పాపాల నుంచి బయటపడ్డాను. నేను సజ్జనులు దూషించేదీ, పాపాలను ఇచ్చేదీ అయిన మహా నికృష్టమైన పని ఎంతో చేశాను. నేను హీనమైన గుణం కలవాడిని. గత జన్మలో నేను చేసిన పాపాలన్నీ తొలగిపోయాయి. నేను పతివ్రత, యవ్వనంలో ఉన్నదీ అయిన ప్రియురాలిని వదిలిపెట్టి, మద్యపాన వ్యసనం ఉన్నదీ, చెడిపోయినదీ అయిన ఈ అధమురాలిని స్వీకరించాను. మూఢుడినైన నేను ముసలివారూ, వేరే దిక్కు లేనివారూ, వేరెవరి దగ్గరా ఉండనివారూ, పాపం లేనివారూ అయిన తల్లిదండ్రులను విడిచిపెట్టాను. ధర్మానికి హాని చేసేవారూ, కాముకులూ అయినవారు వెళ్ళే మిక్కిలి దారుణమైన ఘోరనరకంలో పడవలసినవాడినే. ఇప్పుడు నేను కన్నది కలా? లేక నేను ఒక అద్భుతాన్ని చూశానా? ఓ కృష్ణా! భయంకరమైన కత్తులు ధరించిన యమకింకరులు ఎక్కడికి పోయారు?
గత జన్మలో నేను పుణ్యకార్యాలు చేసి ఉండాలి. అలా కాకపోతే బోయదానితో కూడి ఉన్న నాకు వైకుంఠనాథుడైన శ్రీమన్నారాయణమూర్తి నామోచ్చారణకు మనసు రాకుండానే ఉండేది. బ్రహ్మహత్య చేసినవాడినీ, మంచిచెడులు ఆలోచించని సిగ్గులేనివాడినీ అయిన నేనెక్కడ? ‘నారాయణ’ అనే మోక్షాన్ని ఇచ్చే భగవన్నామం ఎక్కడ! నా పూర్వపుణ్య విశేషమే ఈ నామోచ్చారణకు కారణమైంది” అని పలికి, భగవంతుడిపై భక్తి వహించి, పరమాత్మను మనసులో ధ్యానిస్తూ విష్ణుసాయుజ్యాన్ని (విష్ణువులో ఐక్యమయ్యే స్థితిని) పొందాడు. నారాయణ నామోచ్చారణ లోకమంతటికీ శాశ్వత రక్షకమైనది. కాబట్టి ఆ భగవన్నామోచ్చారణ చేసేవాడు సకల పాపాల నుంచీ తొలగినవాడై పరమపదాన్ని పొందుతాడు.
ఇది శ్రీస్కాందపురాణాంతర్గత కార్తికమాహాత్మ్యమందలి తొమ్మిదవ యధ్యాయము.
